بیمارى برونشیت در طیور

بیمارى برونشیت در طیور

براى اولین بار در سال 1931بیمارى برونشیت در ایالات متحده گزارش شد و در سال 1960 میلادى همه گیرى آن در تمام نقاط دنیا مخابره گردیده است.از آن تاریخ تا به امروز این بیمارى به علت بر جاى گزاردن اثرات سوء تنفسى و تناسلى از یک سو و شیوع شدیدو تکامل ضمنى از سوى دیگر یکى از مشکلات صنعت پرورش طیور بوده است.
ابتلا به ویروس این بیمارى ( I B V ) باعث بروز علایم بالینى ویژه اى در دستگاه تنفس مى شود.
در طیور ویروس V I B براساس نوع ترشحات توده هاى فیبرین در شاخه هاى ناى باعث بروز تلفات در گله مى شود.بدین ترتیب ممکن است علایم تنفسى I B V چندان جدى نباشند اما بروز کاهش تخم(ویا تخمهاى بدون پوسته آهکى) لاجرم غیر قابل اجتناب است.در نهایت تشکیل آلبومین آبکى و پوسته آهکى نازک از جذابیت محصول کاسته و باعث ضررهاى اقتصادى مى گردد.
برخى از سویه هاى I B V جراحاتى را در کلیه ها به وجود مى آ ورند که منجر به مرگ پرنده مى شود. این سویه موسوم به(سویه استرالیایى T - I B V ) اولین بار درسال 1963میلادى توسط Cumming و در سال 1987میلادى به وسیله Cowen و همکارانش گزارش شده است.
بین سالهاى دهه 1930 تا 1950 همه متفق القول بر این عقیده بودند که ویروس ماساچوست سروتیپ I B V رایج و همه گیر درایالات متحده است. در حقیقت بیشتر سروتیپ هاى شناسایى شده از نوع ویروس ماساچوست(MMSS ) بودند ولى سروتیپهاى دیگرى نیز وجود داشتند که داراى تفاوتهاى اساسى با نوع یاد شده بودند. سروتیپهاى جدید I B V بعدها در کانکتیکات و آرکانزاس توسط Wei وهمکارانش گزارش شدند.
از همان ابتدا از سویه ماساچوست واکسن تهیه شد که امروزه در همه جاى دنیا مورد استفاده قرار مى گیرد.با شناسایى انواع جدیدتر متعاقبا؛واکسنهاى جدید نیز ساخته شد.در صنعت وسیع پرورش طیور از هر دو نوع واکسنهاى زنده و غیرفعال شده(واکسن مرده) I B V به طور گسترده استفاده مى شود.
سروتیپ کانکتیکات (موسوم بهCCON I B V ) اولین بار در سال 1950میلادى توسطJungherr و همکارانش گزارش شد و بلافاصله پس از شناسایى واکسن مربوطه نیز تولید شد.در حال حاضر این واکسن بصورت گسترده همراه با واکسن ماساچوست بکار مى رود .این واکسن مرکب را به نام واکسن MMAS_CONN IB مى شناسند.به دلیل شیوع نسبتا وسیع سروتیپ ارکانزاس ؛ واکسن مربوطه نیز به سرعت ساخته شد.
اما پس از مدتى معلوم شد سویه آرکانزاس مرغهایى را که قبلا با واکسن MMSS, و حتى آنهایى را که با واکسن MMSS_CONN IB مایه کوبى شده بودند را میتواند آلوده کند.در سال 1997 با کشف این موضوع واکسن متفاوتى به نام ARK-IB برضد نوع دیگر I B V معروف به IRK-type I B V در ایالت جورجیا بدست Sander و همکارانش تولید شد.
شیوع یکسان I BV در میان مرغهاى گوشتى و همچنین انواع تخمگذار در Delaware در خلال دهه نود که توسط Gelbو همکارانش گزارش شد حقایق جدیدى را آشکار ساخت.بر اساس اطلاعات جدید وجود انواع دیگر I B V که به لحاظ ریشه وراثتى و تشخیص سرمى یکسان بودند اثبات مى شد .سویه هاى جدید با مشخصات فوق الذکر (مثل سویه DE /072 /92 ) قادر بودند هر دو گروه طیور گوشتى و تخمگذار را مبتلا کنند. سویه DE /072 I B V را مى توان بصورت نوعى واکسن تجارى بدست آورد (برگرفته از Scheriing _Plought Animal Health, union N.J. ) . بعدها آشکار شد سروتیپ DE /072 رابطه نزدیکى با نوع DI466 دارد که در هلند از این سویه در واکسنهاى تجارى استفاده میشود.
در ایالت جورجیا اساسا آلودگى سروتیپ DE /072 I B V به وفور دیده مى شد اما بزودى رقیب جدیدى براى DE / 072 پیدا شد. نام سویه جدید Georgia 98 بود. بر اساس تحقیقات معلوم شد سویه جدید بسیار شبیه به DE /072 است اما به لحاظ ژنتیکى متفاوت مى باشد (lee و همکارانش) .
وجود این واریته هاى جدید در مکزیک ( توسط Escorcia وهمکارانش) و همچنین در برزیل ، ونزویلا، ایتالیا، ، هلند وانگلستان گزارش شده است. واکسن جدیدى موسوم به 4 / 91 توسط Cook و همکارانش تعریف و تهیه شد که Intervet براى اولین بار آن را آزمود و عرضه کرد.
بر اساس گزارشهاى Di Fabio و همکارانش واکسن 4 / 91 به طور وسیعى در اروپاو امریکاى جنوبى به ویژه در برزیل بکار گرفته مى شود. بسیارى از نمونه هاى خارجى ویروس I B V با سروتیپ هاى شناخته شده اى نظیر 4 /91 قرابت مولکولى نشان داده اند. بر اساس تحقیقات Collison و همکارانش ،امروزه همه بر این باورند که نقل و انتقال طیور و انواع واکسنهاى I B V بین مناطق مختلف موجب تلفیق ویژگیهاى سروتیپ هاى I B V شده است.
گزارش هاى جدید مطالب جالب و غیرقابل انتظارى در بر دارند مثلا Esorcia از مکزیک از سویهء متفاوت I B V گزارش داده است که به واکسن 4 /91 پاسخ نداده است و در گزارش دیگرى از مکزیک Gelb و همکارانش خبر از شیوع یک سویه منحصر بفرد مکزیکى I B V داده اند . این سویه از نوع ژنوتیپى BL_56 است در حالى که دیگر همه گیرى ها منشاء سروتیپى CONN داشته اند. در گزارش قید شده على رغم آنکه بسیارى از گله ها با واکسن MASS_CONN I B V مایه کوبى شده اند ، اما مبتلا به برونشیت شده اند.
نمونه هاى بدست آمده از بسیارى فارمهاى گوشتى آلوده به I BV در مى سى سى پى جهش هایى را در سویه ARK نشان مى دهند. این سویه ها قرابت هاى ژنتیکى بسیارى با نوع ARK_I B V دارند ، علاوه بر آن علایم آن نیز بسیار شبیه به همه گیرى گزارش شده در جرجیا توسط Shi و همکارانش است.لازم به ذکر است همه گیرى I B V در جرجیا از نوع ARK بود.بر اساس همین گزارش این نوع ARK_I B V ظرف مدت یکسال در تمام ایالت شیوع پیدا کرده است. علت گسترش سریع آن وجود ایمنى زیستى ضعیف ذکر شده است. Nix و همکارانش از شیوع I B V نوع ARK در فارمهاى گوشتى Delmarva خبر داده اند.مبتلایان برخى آلوده به نوع معمول این سروتیپ بوده و بعضى نیز آلوده به ARK_DPI ,ARK 99 وانواع شبیه به واریته دیده شده در جرجیا بوده اند.

احتمالا دلیل به وجود آمدن جمعیتهاى جدید ویروسى در ایالات متحده بکارگیرى فصلى (در ماه هاى اکتبر و آوریل) واکسن نوع ARK است. به نظر مى رسد پس از توقف واکسیناسیون ، واکسن بجا مانده در فارم و یا ویروسهاى موجود در محیط ،گله هاى واکسینه نشده را مستعد و حساس یافته،تکثیر شده ،و در نهایت باعث آلودگى فارم مى شوند.در تکمیل عوامل فوق N ix و همکارانش به ضعف حفظ بهداشت سالن هاى مرغدارى و عدم استفاده کافى از مواد ضدعفونى کننده نیز اشاره کردهاند. در برخى از مرغدارى هاى گوشتى از بسترهاى بجا مانده از یک و یا حتى دو سال قبل نیز استفاده میشود.
بر اساس تحقیقات چینى ها (Yu و همکارانش) بیست و چهار نمونهء شناسا یى شدهء I B V را مى توان در سه گروه ژنتیکى امریکایى ؛ اروپایى ‍، و آسیایى طبقه بندى کرد.بر اساس گفته هاى این محققین تلفیق ژنتیکى مرتبا به خاطر تنوع ویروس I B V به وقوع مى پیوندد.
I BV توانایى زیادى در جهش ژنتیکى و تغییرات سروتیپى دارد و لذا بصورت خطرى بالقوه براى صنعت پرورش طیور باقى خواهد ماند. به همین لحاظ پیش بینى میشود واکسن آن نیز پیوسته تکامل یابد و همواره بازار گرمى داشته باشد ، هر چند که ایمنى کامل آن جاى سوال خواهد داشت. رفتار ویژه این ویروس را مى توان قابل مقایسه با ویروس نیوکاسل دانست که با گذشت شصت سال از تاریخ کشف آن هیچ تغییر سروتیپى نداشته است.
لذا به جهت آنکه جوجه ها را نمى توان در مقابل سروتیپ هاى گوناگون I B V واکسینه کرد ، بهتر است از واکسنهایى استفاده شود که بهترین مقاومت را در برابر سویه هاى شایع در منطقه ایجاد مى کنند. براى انجام این مهم بررسى سرولوژیک سویه هاى موجود در منطقه ، نمونه بردارى و ایزولاسیون ویروس ها و در نهایت انجام مطالعات ایمنى وحفاظتى ضرورى است.در پایان باید اضافه کرد که جلوگیرى از بیماریهاى تضعیف کننده دستگاه ایمنى و عفونتهاى باکتریایى به همراه شرایط مساعد محیطى مقاومت پرنده را در مقابل این بیمارى افزایش داده و از عکس العمل منفى در مقابل واکسن مى کاهد ، همچنین تلفات ناشى از بیماریهاى تنفسى و هزینه هاى دامپزشکى وجود بیمارى در فارم نیز به حد اقل مى رسند.