|
بیمارى مایکوپلاسما گالى سپتیکوم و روش هاى پیشگیرى ازآن
عفونت :
مایکوپلاسماگلى سپتیکوم به عنوان یکى از مهم ترین عوامل تهدیدکننده سلامت گله هاى طیور بشمار رفته و در حدود یک سوم جمعیت طیور تخمگذار عموم کشورها با این عفونت درگیر بوده 75% این مرغان در سنین متفاوت و 15 درصد همسن بوده اند . در مورد نژاد هاى خانگى این معضل تا 90% گله را درگیر مى نماید . بقیه ماکیان مانند بوقلمون ، کبک ، قرقاول صحرایى ، مرغ شاخدار ، بلدرچین ، اردک ، و پنگوئن نیز مستعد ابتلا بوده و درامان نمى باشند و گاهى اوقات دیده مى شود که علائم بیمارى را تا برخورد به شرایط خاص نظیر استرس بروز نمى دهد . بروز بیمارى متعاقب درگیرى با عفونت ، تابع شرایط محیطى مى باشد و عامل بیمارى در مقابل مواد شیمیایى مختلف نظیر ضد عفونى کننده ها و آنتى بیوتیک هاى وسیع الطیف حساسیت زیادى نشان مى دهد . شدت و علائم ظاهرى بیمارى در صورت همزمانى با عفونت هاى دیگر یا عوامل مستعد کننده متغیر است . عوامل مستعد کننده شامل کمبود مواد غذایى ، بدى شرایط تغذیه ، نحوه مدیریت فارم ها و نیز میزان آمونیاک و گرد و غبار مى توانند مضر باشند . سایر عوامل بیمارى زا شامل ویروس نیوکاسل و عفونت هاى تنفسى (برونشیت ) سویه هاى مورد استفاده در واکسن و یا فرم بیمارى زاى اشرشیا کلى و هموفیلوس گالینارم نیز مطرح مى باشند .
در شرایط تجربى طول دوره کمون بیمارى ، فاصله زمان آلودگى و بروز عفونت بین 6-21 روز مى باشد . این در حالیست که در شرایط طبیعى در فارم ها به دلیل عدم کنترل جمیع شرایط امکان تشخیص دقیق دوره نهفتگى بیمارى (میزان و طول مدت تهاجم عامل بیمارى ) وجود ندارد . ظهور علایم با شروع تولید مقارن بوده (بین هفته 26-38) و احتمالاً نشان دهنده دوره نهفتگى طولانى این بیمارى مى باشد . سرعت انتشار این بیمارى در داخل گله بسیار زیاد است . زمان انتشار بیمارى درتمامى گله در حدود یک یا دو هفته بعد از اولین آلودگى مى باشد . نحوه انتشار از طریق تماس مستقیم و نیز از طریق هوا ، گرد و غبار ، قطرات آب و ظرف و لوازم آلوده است . در این خصوص جعبه هاى حمل و مواد غذایى و آب و حتى نژاد مرغ را نیز نباید از نظر دور داشت . طبیعتاً مراکز جوجه کشى از اهمیت زیادى برخور دارند و انتشار بیمارى از طریق هچرى ها و تخم مرغ هاى آلوده (از مادر ) مهم مى باشند. شدت و میزان درگیرى گله با بیمارى متغییر بوده ، در فصول سرد ، دوره نهفتگى بیمارى طولانى تر و حدت بیشترى دارد ، به خصوص در طیور جوان حدت بیمارى از طیور مسن بیشتر است . طیور بهبود یافته در واقع به عنوان حامل بیمارى مطرح مى باشند . علائم این بیمارى به تدریج در گله نمود پیدا مى کند . علائم تنفسى معمولاً تا هفته ها باقى مى ماند .اولین علامت ریزش ترشحات کف آلوده و تورم چشم ها مى باشد . طیور مبتلا برخى اوقات علایمى نظیر سرفه خشک و خس خس و رال تنفسى را نشان مى دهند . ضعف وضعیت جسمانى و افت وزنى معمولاً در این بیمارى مشهود است . در نیمچه شدت علائم بیمارى شدیدتر بوده و شامل کاهش شدید رشد و کاهش جذب مواد غذایى است .
طیور تخم گذار کاهش مصرف غذایى را نشان داده و به تولید خود در سطح پایینى ادامه مى دهند . اولین ضایعات در بوقلمون در کیسه هاى هوایى و ریه ها نمایان مى شوند . در بعضى موارد تورم یک یا هر دو سینوس پیش چشمى رخ مى دهد . اغلب کیسه هاى هوایى ضخیم و تورم را نشان مى دهند ( به خصوص اگر این مسئله با واکسیناسیون هاى برونشیت و نیوکاسل توام باشد ) حتى در برخى موارد کیسه هاى هوایى داراى ترشحات پنیرى ولزج هستند .بسته به شرایط محیطى و آب و هوایى و درگیرى با عفونت هاى ثانویه ، درصد ابتلا و مرگ و میر در فارم ها میزان متغیرى را نشان خواهد داد.در نیمچه ها عفونت خفیف با مرگ و میر کم تا شدید با مرگ و میر بالا بروز مى کند در صورت عدم انجام اقدامات مدیریتى مناسب و وجود استرس در گله یا سایر عوامل بیمارى زا میزان مرگ و میر بالا خواهد رفت . طیور بالغ معمولاً در صد مرگ و میر پایین نشان مى دهند ، ولى اغلب آنها ظاهرى غیر سالم و بیمار گونه خواهند داشت . در بوقلمون وضعیت متفاوت بوده و انتظار تلفات بالایى مى رود . تشخیص اولیه ممکن است بر اساس تاریخچه گله و گزارشات ثبت شده از دوره باشد و یک تست داخل لوله یا پلیت جهت تشخیص عامل بیمارى زا (مایکوپلاسما گالى سپتیکوم ) مى تواند فرد را نسبت به تشخیص اولیه مطمئن تر سازد .تائیدات بعدى با جداسازى عامل و شناسایى آن صورت خواهد گرفت . اعتقاد عمومى بر این است که بروز عفونت مایکوپلاسما گالى سپتیکوم یک ضایعه بزرگ براى مرغدار محسوب مى شود . به علاوه افت تولید و تلفات ، مرغدار را وادار به استفاده از دارو و سایر تمهیدات نظیر پاکسازى محیط و نگهدارى مضاعف مى نماید. سالن ها حداقل براى مدت 30 تا 90 روز باید خالى نگه داشته شوند. کاهش تولید ، کاهش فروش را در پى داشته و وضعیت را به مراحل بدتر سوق میدهد . اگر گله اى آلودگى به این نوع بیمارى را نشان دهد معمولاً سود خوبى نخواهد داشت .
پیشگیرى
به عنوان اولین قدم ، امروزه قرنطیقه انفرادى در مرغدارى ها اعمال مى شود . همه فعالیت ها را باید متوقف نمود، افرادى که به مرغدارى رفت و آمد دارند (به خصوص آنهایى که با گله تماس دارند)از مهمترین عوامل انتقال محسوب مى شوند . البته این تماس ها تا زمانى که لاکرهاى مناسبى تعبیه نشده باشند به طور کامل قابل کنترل نخواهد بود . هر ساله باید کلیه فعالیت ها را ثبت و در گزارشات قید نمود . این مسئله کمک بسزایى براى افرادى خواهد بود که براى ارزیابى گله و درمان یا جلوگیرى از پیشرفت بیمارى فعالیت مى کنند . از بازدیدهایى غیرضرورى ، مخصوصاً از سایر فارم ها اجتناب شود . در صورت اجبار به بازدید ، حدالامکان در روز فقط از یک سالن بازدید گردد . در این مورد مدیر این فارم ها بیشتر مد نظر مى باشند .این موضوع باید براى کارگران نیز کاملاً روشن و توجیه شده باشد و بعلاوه خانواده هاى کارگران نیز نباید در محل هایى نظیر سالن هاى بسته بندى و فرآورى گوشت یا جوجه کشى و سایر محل هایى که احتمال آلودگى در آنها زیاد است مشغول به کار باشند . لازم است در مورد این اقدامات با مسئول فارم یا مدیر مرغدارى هماهنگى لازم به عمل آمده باشد . در صورت اشتغال به کار ایشان در چندین سالن از یک مجموعه ، سعى جداسازى محدوده هاى کارى و مدیریت سالن ها نمایید تا از چرخش افراد بین سالنهاى با آلودگى متفاوت یا با سن متفاوت جلوگیرى شود . براى بازدیدکنندگان لباس و روپوش هاى مجزا و مخصوص فراهم نمایید . افراد را قبل از ورود کنترل کنید . به هیچ وجه اجازه ورود رانندگان کامیون به سالن ها ندهید .کارگران پاره وقت نیز باید لباس خاص خود را داشته و به طور مرتب شستشو شوند .
برنامه پیشرفته قدم به قدم
پاک سازى سالن هاى آلوده :
ـ سالن ها را به طور کامل تخلیه نمایید ( تمام طیور و لوازم و تجهیزات قابل انتقال و هر آنچه که احتمال آلودگى داشته باشد .)
ـ بستر و تمامى فضولات را از کف سالن منتقل کنید .
ـ تمامى سطوح داخلى و خارجى دیوارها ، سقف ، ستون ها ، تهویه ها و دریچه هاى آن ، مجارى ورود هوا و سایر جاها را به طور دقیق با فشار آب شستشو دهید . استفاده از مواد پاک کننده سرعت این شستشو را بالا مى برد .
ـ از ترکیبات فنل دار یا اسید کرسیلیک با غلظت مناسب و یا ترکیبات کلردار 025/0% استفاده و کلیه سطوح داخلى و خارجى سالن را ضدعفونى نمایید .
ـ کف سالن و تمامى دیوارها تا ارتفاع 5/1 تا 2 متر و ستون هاى آن را با اسپرى محلول 1/0% گلوتارآلدئید در یک گالون براى 10 متر مربع ضدعفونى نمایید . همچنین به شعاع 2 تا 5 مترى (5 تا 10 فوت ) اطراف سالن و درهاى ورودى را اسپرى نمایید . تمامى منافذ ورودى و مبادى سالن ها را به مدت 24 ساعت مسدود نموده و هیچ گونه تهویه اى انجام ندهید . روز بعد با ایجاد گاز فرمالدئید و بستن منافذ و ورودى هاى سالن ، هواى آن و زوایاى غیر قابل دسترسى را ضد عفونى نمایید .
ـ مبادى ورودى و ستون هاى داخلى و نیز سطح دیوارها را با اسپرى ضد حشره حاوى کاربایل با غلظت توصیه شده ضد عفونى نمایید تا ورود حشرات ناقل تا حدى کنترل شود . با اضافه نمودن مالاتیون و یا استفاده توام با گریسیلیک اسید مى توان در مکان هاى مختلف از آن استفاده نمود .
ـ تجهیزات سالن را بعد از شستشو و ضد عفونى مجدداً به سالن انتقال دهید .
ـ به مدت دو هفته سالن را خالى نگه دارید .
ـ در صورت وجود سابقه بیمارى محیط بیرون سالن را نباید از نظر دور داشت و باید تمهیدات خاصى براى جلوگیرى از عفونت و آلودگى مجدد در نظر گرفت .
ـ جوجه ها را حتماً از جوجه کشى عارى از عوامل مایکوپلاسما تهیه کرده و حتى در این مورد تخم مرغها و وسایل حمل آنها نیز باید کنترل گردند .
ـ کارکنان مرغدارى باید جهت رسیدگى ، از سالن هاى داراى جوجه هاى جوان به طرف سالن هاى داراى جوجه هاى مسن تر حرکت نمایند . ( در صورت نگهدارى گله هاى با سن متفاوت )
ـ بهتر است سن همه گله ها یکسان باشد و از محل هاى مجزایى خدمات بگیرند (مخازن دان مجزا)
ـ کارگران و عوامل نگهدارى گله ها را مکلف به استفاده از لباس و کفش مناسب و مجزا نمایید و براى سایر افرادى که حضور دائمى ندارند لباس هاى مجزا و مشخصى در نظر داشته باشید . این مسائل اثرات چشمگیرى در کنترل و جلوگیرى از بیمارى دارد .
ـ در صورت ارائه سرویس توسط ماشین ها و وسایل نقلیه مشترک (جهت حمل دان و حمل تخم مرغ ) رانندگان آنها نباید خودرو را ترک نمایند . و در صورت عدم امکان رعایت این مسئله حدالامکان نباید وارد مخازن دان شوند
|