دریافت قیمتها در تلگرام

سروش

فائو یا سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد

بورس جهانی شیکاگو

بورس جهانی شیکاگو

پروماک

مرغک

آویژدانه

فید ماشین

طیوران ابزار

افرند توسکا

سیانس

بیکداچمن

دانلود آهنگ

 مروری بر آنفولانزای مرغی و عواقب ناشی از آن
 

مروری بر آنفولانزای مرغی و عواقب ناشی از آن

 

مقدمه :

با پیشرفت روز افزون علم و روی کار آمدن روش های پزشکی مختلف، همچنان دیده می شود که گاهی بروز یک بیماری ، بدون اینکه راهی کارآمد و مفید برای درمان آن عرضه شود هزاران نفر را به کام مرگ می کشاند .. در واقع اگر تا قرن ها پیش دیفتری، سرخک و... در زمره بیماری های مرگ آور به حساب می آمد و حتی نام آنها سبب ترس و وحشت افراد می شد، در قرن ۲۰ و پس از آن بیماری های عفونی زمینیان را تهدید می کند که برای بسیاری از آنها هنوز راه درمانی یافت نشده است. زمانی که سازمانهای بهداشتی کشورها برنامه های بهداشتی مختلفی را پیگیری می کردند و نوید ریشه کنی بسیار از بیماریها را به مردم میدادند ، نوعی بیماری در سال 1918 گریبانگیر اسپانیا شد که بروایت تاریخ تا سال بعد از آن بیش از نیمی از جمعیت کره پهناور خاکی ( حدود یک میلیارد نفر ) را بیمار ساخت و بیش از پنجاه میلیون نفر را به کام مرگ کشاند . بیماری که بيش از شيوع هر بيماری ديگر و حتی بيش از طاعون در قرون وسطی قربانی گرفت. نام این بیماری آنفولانزای مرغی بود که در آن زمان ، نام آنفولانزای اسپانیایی را بر آن نهادند . اين که احتمالا منشا اين بيماری در خاور دور بوده است، دليل شهرت آن به آنفلوآنزای اسپانيايی از آنجاست که اسپانيا اولين کشوری بوده که شيوع وسيع آن را گزارش داده است. گفته می شود که گسترش اين ويروس احتمالا دليل پايان جنگ جهانی اول بوده است چون سربازان بيش از حد مريض بودند که در جنگ شرکت کنند و در آن زمان تعداد تلفات ناشی از ابتلا به آنفلوآنزا در ميان طرفين متخاصم بيش از کشته شدگان در ميدان نبرد بود. با اين که بسياری از افرادی که به ويروس آنفلوآنزای اسپانيايی آلوده شده بودند پس از يک هفته استراحت سلامت خود را بازيافتند، بسياری هم در مدت 24 ساعت پس از ابتلا جان دادند. درسالهای ۱۹۵۷ و ۱۹۶۸ ، بيماری آنفولانزا دو بار ديگر شيوع جهانی پيدا کرد و باعث کشته شدن ميليونها نفر دیگر گردید . این ویروس پس از گذشت نزدیک به یک قرن و با وجود پیشرفتهای عظیم در عرصه پزشکی و دامپزشکی هنوز قربانی میگیرد ، زیانهای اقتصادی عظیمی به صنایع مرغداری زده و سبب ترس و دلهره جهانیان میشود . اما سوالی که در این قسمت مطرح میشود اینست که اپیدمی سال 1918 چگونه اتفاق افتاد ؟ سوالی که شاید در آن زمان به جوابی نینجامیده بود .

اپيدمی آنفلوآنزا در سال 1918 چگونه رخ داد ؟

پس از تحقیقاتی که بنا به ضرورتهای بجود آمده چندی پیش توسط دانشمندان صورت گرفت ، مشخص شد که این بیماری در سال 1918 از پرندگان به انسان منتقل شده بود . مطالعات هيئت تحقيقی انستيتو ملی تحقيقات پزشکی در مورد هماگلوتيتز ويروس آنفلوآنزا که در سال 1918 شايع شد ، نشان داده که يک تغيير جزئی در ساختار آن می توانسته هم به سلول انسان و هم سلول پرندگان متصل شود . اين توانايی باعث شده که ويروس از پرندگان به انسان منتقل شود و آن نتيجه فاجعه بار را به همراه داشته باشد . نتایج این تحقیقات در مجله Sience منتشر شد .

 

پیامدها :

نتایج این تحقیقات میتوانست ، به دانشمندان کمک کند تغييرات در انواع ويروس های آنفلوآنزا را تحت نظر داشته باشند . پس از انتشار این مطلب ، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که بهتر است ، ويروس هايی را که ممکن است در آينده از پرندگان به انسان منتقل و به تهديدی مهلک تبديل شود، شناسايی کنند .  اما نکته ایی که در این بین مطرح میشد این بود که آیا صرف شناسايی ساختار يک ويروس برای مهار کردن آن کافی است ؟ سوالی که جوابی بجز ( خیر ) بهمراه نداشت . از سوی دیگر ، در سال اخیر میلادی سازمان بهداشت جهانی در پايان نشستی سه روزه در ژنو بر اساس آزمایشات صورت گرفته اخطار داد ، عواملی که می تواند سبب جهش بيماری ميان گونه های مختلف شود ، بی وقفه در تغيير و تحول است و پيش بينی موارد تازه بروز چنين بيماری هايی را به شدت دشوار میکند .

 

انتقال ویروس آنفلوآنزا :

تا چندی پیش تصور میشد که آنفولانزای مرغی تنها ماکيان را مبتلا می ‌کند و عامل مولد آن ويروسی است که با ساختار فيزيکی پرندگان سازگار شده است . این بیماری کشنده را برخی سارس جدید نامگذاری کرده اند . در مقايسه با سارس بايد گفت از آنجا که آنفولانزای مرغی برخلاف سارس به صورت دوره ‌ای در حال گردش است، اما سارس را می‌ توان برای مدتی تحت کنترل قرار داده و شيوع آن را متوقف کرد . وضعیت به همین صورت در حال پیشروی بود تا چندی پیش هيئت تحقيقی انستيتو ملی تحقيقات پزشکی هشدار داد که از انتقال ويروسها ميان نمونه های زيستی نمی توان جلوگيری کرد .

در ابتدا تصور نمیشد که این بیماری به انسان منتقل شود و در صورت انتقال در مواردی سبب مرگ شود . ولی پس از مرگ شش نفر بيمار مبتلا به آنفلوآنزای مرغی در ويتنام که همگی کودک بودند با اعلام وضعیت فوق العاده ، جنگ تک تک کشورها بر علیه این بیماری آغاز شد . در واقع در سالهای اخير ظاهرا اين ويروس به گونه‌ های ديگر جانداران نيز منتقل شده و موجب ابتلای انسان‌ ها به اين بيماری شده است . آنچه نگرانی‌ها را در اين اواخر بيشتر کرده اينست که آنفولانزای مرغی آلوده کردن پستانداران از جمله پلنگ‌ها و ببرها را آغاز کرده است . يک بررسی اخير آزمايشگاهی نشان داد که ويروس آنفولانزای مرغی می ‌تواند در ميان گربه ‌ها نيز رد و بدل شود. همچنين اين ويروس توانسته اردک ‌ها را بدون بروز بيماری و علائم ظاهری آن آلوده کند .

 

نحوه انتقال به انسان :

 در دسامبر گذشته دانشمندان موفق شدند رمز تمامی کدهای ژنتيکی مرغ را شکسته و به اين ترتيب نقشه ژن های آن موسوم به ژنوم را تهيه کنند . این گروه بین المللی از دانشمندان ، موفق به رمزگشایی ژنی نوعی مرغ وحشی بنام گالوس گالوس شده اند که گمان میرود اجداد اولیه مرغهای اهلی امروز باشند . این مرغها در آسیای جنوب شرقی زیست میکند . اما این دستاورد بزرگ هم میتوانست در تولیدات بهتر و با کیفیت تری از طیور منجر شود وهم درک بهتری از نحوه انتقال آنفلوآنزای مرغی به انسان را فراهم کند .

طبق تحقیقات بعمل آمده ، انسان و مرغ از اجداد مشترک چند صد میلیون ساله پدید آمده اند . طی تحقیقاتی که اخیرا انجام شده است ، دانشمندان دریافته اند که انسان و مرغ هنوز بخشی از اطلاعات ژنتیکی 310 میلیون سال قبل ، یعنی قبل از زمانی که راه تکامل آنها از هم جدا شده است را حفظ کرده اند . بر اساس تحقیقات بعمل آمده در حدود 60 درصد ژن های فعال مرغ دارای معادلی انسانی هستند. اين شباهت ها می تواند به آشکار شدن مسير اتنقال ویروس آنفلوآنزای مرغی از مرغ به انسان کمک کند .

این در حالی بود که در سال جاری میلادی ايوان برنی از موسسه بايوانفورما تيک اروپايی و يکی از محققانی که کد ژن های مرغ را شکسته بود ، گفت : اين تحقيقات مجموعه ای باورنکردنی از ابزارها را برای مطا لعه تفا وت های ژنتيکی اين پرندگان در اختيار بشر قرار داده است . وی همچنین افزود : ما می دانيم که تفاوت های زيادی ميان انواع مختلف مرغ و انواع مختلف پرندگان و همچنين راه های مختلفی که اين دو، بيماری را منتقل می کنند وجود دارد. اما نمی دانيم کدام ژن ها واقعا در کمک به پيشگيری از انتقال ویروس آنفلوآنزا تاثیر دارند . با کمک ژنوم (نقشه کدهای ژنتيکی) و ابزارهای ژنتيکی که ژنوم در اختيار ما می گذارد در موقعيت بسيار بهتری برای انجام اینگونه تحقیقات قرار میگیریم .

 

انتقال آلودگی از پرندگان به انسان :

شيوع آنفلوآنزای مرغی معمولا به اين صورت است که مرغ آلوده شمار اندکی از خريداران يا قصابان و فروشندگان را نیز آلوده میکند ، اما روند انتشار آلودگی همانجا متوقف شده و این ویروس به بقیه سرایت نمیکند .

ü      اولین مرحله از آلودگی زمانی است که ویروس آنفلوآنزا به سلول می چسبد و در مرحله بعدی در آن رشد میکند .

ü      ویروس عمل اتصال به سلول را با استفاده از ملکولهای شاخه ایی موسوم به هماگلوتینز انجام میدهد .

ü      هماگلوتینزها به گیرنده های ویژه ایی بر روی سطح سلول متصل میشوند .

ü      گيرنده هايی که هماگلوتيتزها به آن متصل می شوند در انسان و پرندگان متفاوتند، به همين دليل، معمولا آلودگی از پرندگان به انسان منتقل نمیشود .

پس چه عاملی سبب انتشار آلودگیها از پرندگان به انسان شده است ؟

گمان میرود که جهشهای ژنتیکی متوالی در طی سالهای متمادی سبب پدید آمدن نوع خاصی از این ویروس گشته است که توانایی انتقال به انسان را نیز دارد . این حالت وضعیت خطرناکی میباشد ، بخصوص که در دنیای امروزه گوشت طیور بعنوان یک منبع غذایی بزرگ میباشد و نیز شمار افرادی که با طیور در ارتباط هستند بالاست .

انتقال از انسان به انسان ؟

خطرناکتر وضعيت ذکر شده آنست که ويروس مرغی بتواند فردی را آلوده کند که همزمان به بيماری آنفولانزای انسانی مبتلاست . در صورتی که ژن‌های ويروس‌های مرغی و انسانی در اين شرايط با يکديگر ترکيب شوند ويروس می ‌تواند از فردی به فرد ديگر منتقل شود و در نتيجه يک آنفولانزای عالم ‌گير شايع خواهد شد . در اینصورت ویروسی با کشندگی آنفولانزای پرندگان و با شدت انتقال آنفولانزای انسانی پدید خواهد آمد . اين امر خطر آلودگی مرغداران را افزايش می‌دهد . در واقع اين ويروس اغلب ، در فضولات پرندگان يافت می‌شوند و مرغدارانی که اين ويروس را تنفس می‌کنند به آن مبتلا می‌شوند .

تقريبا هيچ فردی به طور طبيعی در برابر ويروس جديد مصونيت نخواهد داشت. در حالی که اين ويروس می‌تواند ظرف ۶ ماه به همه مناطق جهان برسد . در اینصورت  هيچ کس نمی‌داند ما چقدر به زمان اين اپيدمی احتمالی جهانی نزديک هستيم، اما بسياری از دانشمندان می‌گويند که ما به اين نقطه خواهيم رسيد .

 

عوارض این بیماری در انسان :

علائم این بیماری تب ، سردرد و درد مفاصل است در برخی از موارد نیز ، انسانهاى مبتلا به اين بيمارى ، بينايى خود را از دست مى‌دهند .

 

اقدامات صورت گرفته :

در سال گذشته میلادی این بیماری به صورتی شروع به گسترش کرد که پيتر کوردينگلی، سخنگوی سازمان بهداشت جهانی وضعيت شيوع اين بيماری را به حدی دانست که مبارزه تک به تک کشورها در برابر آنرا بی نتیجه شمرد . در نتیجه یک بسیج بین المللی برای مبارزه با این بیماری تشکیل شد . بیش از چند ماه از این پیام میگذرد ، با اين حال سازمان جهانی بهداشت چندی پیش هشدار داد که اگر در حال حاضر اين بيماری شايع شود، هيچ کشوری برای مقابله با آن چه به لحاظ دارويی و چه به لحاظ واکسينه کردن آماده نيست.

نوامبر سال ۲۰۰۴، سازمان جهانی بهداشت در يک درخواست قطعی از دولت‌ها خواست تا در جهت توليد و توزيع واکسن بيماری اقدام کنند. ظاهرا تاکيد آمريکا در اين زمينه در رأس کشورهای اروپايی قرار داشته است. هم اکنون درحدود ۱۰ شرکت در حال کار کردن بر روی تهيه واکسن اين بيماری هستند و بسيار نيز انتظار میرفت که در سال جاری آزمايشهای بالينی در اين زمينه را آغاز کنند .

 

نشست ژنو :

سازمان بهداشت جهانی اخطار می دهد که شمار بيماری هايی که می توانند از حيوانات به انسان منتقل شوند رو به افزايش است و از دولت ها، پزشکان و دامپزشکان می خواهد به منظور کنترل موارد تازه بروز اين بيماری ها بر همکاری خود بيافزايند. آنفلوآنزای مرغی چنانکه از نام آن بر می آيد از مرغ به انسان سرايت کرده است. سازمان بهداشت جهانی از دولت ها می خواهد در زمينه تحقيق و نظارت بر چنين بيماری هايی بيشتر همکاری کنند. نشست ژنو توصيه کرد يک سيستم اخطاردهنده اوليه ايجاد شود تا مقام های مسوول بهداشت حيوانات و مقام های مسوول بهداشت انسانی بتوانند بروز احتمالی چنين بيماری هايی را به يکديگر هشدار دهند. سازمان بهداشت جهانی همچنين خواستار تحقيقات تازه ای درباره چگونگی تاثير سفرهای هوايی و حتی تغييرات جوی در انتشار اين نوع بيماری ها و همچنين بررسی چگونگی رشد شهرهای جهان در حال توسعه که شمار زيادی از مردم را در فاصله نزدیک با کشتارگاه های حیوانی قرار میدهد شده است .

 

اجلاس دو روزه FAO :

بر اساس آخرین گزارشات منتشر شده توسط سازمان ملل، قاره آسيا طى 3 سال آينده به حدود 100 ميليون دلار هزينه براى مقابله با آنفولانزاى مرغى نياز دارد.

رييس سازمان خوار و بار کشاورزى ملل متحد در اجلاس 2 روزه مالزی گفت : آسيا تا سال 2008 به حدود 100 ميليون دلار هزينه براى مقابله با شيوع ويروس آنفولانزای مرغی نياز دارد .

در حالی که قاره آسیا توان تامین این میزان پول را ندارد، اتحاديه اروپا، آمريکا و استراليا تاکنون کمتر از 30 ميليون دلار این پول را تامين کرده اند.

سازمان بهداشت جهانى نيز در اين نشست اعلام کرد : با توجه به اینکه تاکنون راهى براى مقابله با شيوع اين ويروس يافت نشده است، شمار مبتلايان به اين بيمارى نيز روز به روز به ويژه در آسيا در حال افزايش است.
به عقیده کارشناسان، برای آنکه بیماری آنفلوآنزای مرغی در آسیا ریشه کن شود و کشاورزان بتوانند از عواقب این بیماری خلاصی یابند، باید بر میزان سرمایه گذاری ها در این زمینه افزوده شود .

 

مقابله با این بیماری :

بسیاری از پزشکان می گویند که برای درمان این بیماری از همان روند درمان آنفولانزای عادی بایستی پیروی کرد .

اما درکل پزشکان پیشگیری را بهترین راه مقابله با این بیماری میدانند .

این در حالی بود که چندی پیش محققان موفق شدند واکسنی تهیه کنند که می تواند انتشار بیماری آنفلوآنزای مرغی بر روی انسان متوقف کند.

این واکسن در برابر بيمارى آنفلوآنزای مرغی مقابله کرده و بدن انسان را در مقابل بروز این بیماری ایمن می کند.
به گفته محققان موسسه بين المللى آلرژى و بيمارى‌هاى عفونى آمريکا، در حالی که هم اکنون آزمایش های اولیه انجام شده بر روی انسان ها بسیار موفقیت آمیز بوده است، برای استفاده وسیع آن به بررسی های بیشتر نیاز است .

 

انتقال به احشام :

بر اساس تحقیقات صورت گرفته توسط تیم سازنده واکسن آنفلوآنزا ، احشام مانند گاو و گوسفند در برابر آن مصونيت دارند که باتوجه به مطالب ذکر شده در بخشهای قبل این مورد نیز نیاز به گذشت زمان و نحوه برخورد سیستمهای دفاعی و فیزیولوژیکی این دامها در برابر عفونتهای احتمالی دارد .

 

کشورهای آسیب دیده :

بیشترین ضررها را کشور اندونزی در این زمینه دیده است . ژاپن، تايوان، کره جنوبی ، ويتنام ، کامبوج ، روسیه نیز از کشورهای آسیب دیده از این بیماری بودند .

 

آلودگیهای اخیر روسیه و پیامدهای آن :

آنفولانزای مرغی از آسیای جنوب شرقی به سیبری روسیه رسید . این احتمال میرود که این ویروس به تدریج به سمت خاورمیانه و اروپا پیش ‌رود و حتی این احتمال وجود دارد که یک فاجعه انسانی را در جهان به راه بیندازد . با فرارسیدن فصل سرما آنفولانزای مرغی از سیبری روسیه به سمت مناطق کشاورزی جنوب روسیه و از آنجا بسمت خاورمیانه و کشورهای مدیترانه ایی گسترش یابد .

گنادی انیشچنکو در گزارشی به وزارت بهداشت روسیه نوشته است : با تجزیه و تحلیل مسیر مهاجرت پرندگان وحشی مشخص گردیده است که ممکن است ویروس آنفولانزای مرغی در فصل پاییز از سیبری غربی به دریای خزر و دریای سیاه انتقال یابد . وی در این گزارش افزوده است: پرندگان مهاجر ممکن است این ویروس را به کشورهای همسایه روسیه یعنی ایران ، عراق ، آذربایجان ، گرجستان ، اوکراین و کشورهای مدیترانه ‌ایی انتقال دهند و این بدان علت است که پروندگان وحشی در فصل پاییز از سیبری به این مناطق مهاجرت می‌کنند . کوه‌ های اورال جدا کننده آسیا و اروپا از یکدیگر می‌باشند .

در طی روزهای گذشته ، اولین مورد از آنفولانزای مرغی در منطقه چلیابینک سیبری نزدیک کوه ‌های اورال مشاهده شده و این امر نگرانی‌ها در مورد انتشار ویروس آنفولانزای مرغی به داخل اروپا را افزایش داده است .

 

نتیجه گیری :

بنظر میرسد با توجه به دورهایی بودن این بیماری ( این بیماری در دوره های بیست و پنج ساله رخ میدهد ) و همچنین اخطارهای مختلف سازمانهای بهداشتی جهانی و از سوی دیگر همجواری ایران با کشور روسیه که طی روزهای اخیر کانون مهم این بیماری مهلک بوده است ، آماده بودن برای مقابله آنی در برابر این بیماری یکی از بهترین راه های مقابله با این بیماری باشد .

با توجه به تجربه های بدست آمده ، تامین کل خسارتهای احتمالی و یا بخشی از توسط منابع دولتی میتواند سبب اطلاع داوطلبانه مرغداران از بروز این بیماری در مرغداریها و جلوگیری از اشاعه آن در کشور شود .

 

منابع :

 

World Health Organization Of United Nations .

Food And AgricultureOrganization Of United Nations .

Voa News .

BBC Persian .

Mehr News .

IRNA .

ISNA .

IANA .

Reuters Foundation .

 

 

تهیه و تنظیم :

علیرضا گائینی . دانشجوی رشته دکترای دامپزشکی . دانشگاه آزاد اسلامی . واحد گرمسار .

  شهریورماه یکهزاروسیصد و هشتاد و چهار خورشیدی .