دریافت قیمتها در تلگرام

سروش

فائو یا سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد

بورس جهانی شیکاگو

بورس جهانی شیکاگو

پروماک

مرغک

آویژدانه

فید ماشین

طیوران ابزار

افرند توسکا

سیانس

بیکداچمن

دانلود آهنگ

 نياز جوجه هاى گوشتى به نور
 

نياز جوجه هاى گوشتى به نور

 

 مقدمه

سالهاست که از برنامه هاى نورى مختلف به منظور تحريک و افزايش رشد ، درجوجه هاى گوشتى استفاده مى شود امروزه يک جوجه گوشتى معمولى م يتواند روزانه به طور متوسط حدود 45 گرم افزايش وزن داشته باشد و اين بدان معنى است که متوسط وزن گله هاى مخلوط مرغ و خروس گوشتى در 45 روزگى به 043/2 کيلوگرم خواهد رسيد واين يک موفقيت بزرگ است . دو دهه قبل براى رسيدن به اين وزن به زمانى دوبرابر اين مدت نياز بود براى دستيابى به اين بازدهى چشمگير در 6 هفتگى تغييرات بسيارى در ژنتيک ، تغذيه ، طراحى سالنها ، کنترل بيمارى ها و مديريت ايجاد شده است يکى از عوامل مديريتى که با تدبير و موفقيت به اجرا در آمده استفاده از نور براى جوجه هاى گوشتى است يک جوجه گوشتى تا 45 روزگى ، حدود 1000 ساعت زندگى ميکنداگر اين جوجه اين مدت کوتاه را تحت شرايط نور طبيعى زندگى کند نيمى اززندگى خود را در تاريکى خواهد گذراند که در اين شرايط اکثر پرندگان قادر به استفاده ازغذا و آب نيستند بنابراين بعد از 2 ساعت که غذاى خورده شده هضم گرديد جوجه ها شروع به استفاده از ذخاير بدن خود کرده و براى حفظ احتياجات نگهدارى معمولى بدن خود انرژى از دست مى دهند و در نتيجه رشد آنها مى تواند آهسته شود . برنامه اى که در حال حاضر بيش از ساير برنامه ها به کار مى رود استفاده از 23 ساعت نور و 1 ساعت تاريکى است اين برنامه از نظر تئورى فعاليت حياتى پرنده را دو برابر کرده و مدت زمان تغذيه را افزايش ميدهد علاوه بر اين برنامه نورى برنامه هاى ديگرى نيز وجود دارند که در اين مقاله به شرح آن خواهيم پرداخت براى اينکه از يک برنامه نورى بهترين نتيجه حاصل شود بايد زمينه هاى علمى آن به طور کامل بررسى گردد بعد از مطالعه اين مقاله يک مرغدار بايد آزمايشهاى مختلف را در مزرعه خود انجام داده و برنامه اى را انتخاب نمايد که نيازهاى او را برطرف مى کند بايد به خاطر داشته باشيد که استفاده از يک برنامه نورى که در برخى کشورها نتايج خوبى داشته ممکن است در کشورهاى ديگر بهترين نتيجه را به همراه نداشته باشد .

 

شدت و مدت نور

مدت ، شدت ، نوع و محل نور در هر سالن پرورش مرغ گوشتى ، مى تواند اثر مستقيم روى عملکردو بازدهى نهايى داشته باشد شدت نور ، طول مدت روشنايى و کيفيت نور ، همگى بر روى رشد جوجه تاثير مى گذارند کيفيت نور لامپهاى مورد استفاده نيز خيلى مهم است کيفيت نور به وسيله طول موج نور بيان شده و با واحد نانومتر اندازه گيرى مى شود يک نانومتر برابر يک بيليونيم متر بوده و شدت نور را که به صورت فوت کندل يالوکس بيان مى شود اندازه گيرى مى کند طيف نور قابل ديدن از 450 تا 750 نانومتر مى باشد که شامل رنگهاى آبى تا قرمز مى گردد برخى محققين گزارش کرده اند که نورهاى آبى و سبز افزايش رشد مى گردند ولى بازدهى غذا و پيگمانهاى زرد را کاهش داده اند بر حسب نوع حباب لامپى که در سالن مرغدارى استفاده مى کنيد شدت صحيح نور ، پراکندگى يکنواخت آن و تميز بودن لامپها اهميت زيادى دارند در سالنهاى مرغدارى گوشتى تجارى معمولا از لامپهاى 15 تا 40 وات با نور سفيد استفاده مى شود صرف نظر از نوع لامپ مورداستفاده ميزان نور مورد نياز بايد پيش از راه اندازى سالن محاسبه شود حباب هاى لامپها بايد هميشه تميز نگهداشته شوند وجود گرد غباربيش از حد روى لامپ ميتواند تا 70% از شدت و تاثير نور بکاهد لامپها را مرتبا کنترل کرده و لامپهاى سوخته را سريعا تعويض نمائيد معمولا لامپها در دو رديف به فاصله حدود 5/3 متر از يکديگر و درارتفاع 5/2 متر از کف سالن نصب مى گردند وجود نور بيش از حد سبب تحريک و عصبى شدن پرنده ها شده و آنها شروع به نوک زدن به يکديگر مى نمايند از سوى ديگر شدت نور کمتراز حد لازم يعنى 5/0 فوت کندل باشد مرغهاى گوشتى براى يافتن آب وغذا دچار اشکال خواهند شد و يکنواختى گله بر هم خورده و وزن بدن کمتر از حد انتظار خواهد شد مدير مرغدارى بايدمطمئن شود که نور سالنها به حدى است که سبب آسايش و راحتى مرغ مى گردد .

 

برنامه هاى نورى

امروزه در صنعت پرورش مرغ گوشتى از چهار برنامه نورى مختلف استفاده مى شود :1- برنامه استفاده ازنور طبيعى روز که بسيار بوده و دربسيارى ا ز مناطق به خصوص در آمريکاى لاتين داراى طرفداران زيادى مى باشد .2- برنامه نورى 23 ساعت روشنايى و 1 ساعت خاموشى که در آمريکا خيلى مورد استفاده مى باشد 3- برنامه نورى متناوب .4- برنامه نورى متناوب ترکيبى با افزايش ساعات نورمطابق با افزايش سن پرنده .

شايد حتى دو واحد پرورش طيور نيز که در يک منطقه واقع شده اند ازبرنامه نورى يکسانى استفاده نکنند هر واحد از برنامه اى استفاده مى کند که نيازهاى توليدى آن را برآورده کرده و اجراى آن براى واحد موردنظر راحتتر باشد بسيارى از مرغداريها ، مرغهاى گوشتى را در آشيانه باز پرورش داده و فقط از نور طبيعى روز استفاده مى نمايد در صورتى که واحدهاى ديگرى که امکان بيشترى براى استفاده از دستگاههاى اتوماتيک دارنداز برنامه 23 ساعت نور و 1 ساعت تاريکى با استفاده از نور مصنوعى استفاده مى کنند هر دو سيستم فوق نتايج قابل قبولى را نشان داده است بايد در نظر داشته باشيم که استفاده از نور و الکتريسته رايگان نيست نصب ، طراحى ، نگهدارى و بکارگيرى سيستم هاى برقى مستلزم صرف هزينه هاى بسيار زيادى است به ويژه در کشورهاى آمريکاى لاتين که در برخى از مناطق آن برق وجود نداشته يا کمياب بوده و يا خيلى گران است .

 

برنامه نورى متناوب به عنوان يک جانشين

به طور قطع اگر جوجه هاى گوشتى درسالنهايى پرورش يابند که کاملا کنترل مى باشند مديران تمايل دارند که سيستم نورى به غير از برنامه متداول 23 ساعت نور و 1 ساعت تاريکى را اجرا کنند اگر سالنهاى مرغدارى کاملا بسته بوده و به صورت مصنوعى تهويه مى شوند تغيير ميزان شدت و طول مدت نوردهى بسيار آسانتر است با اين حال در سالنهاى باز داراى پرده نيز قابليت اجرا برخى ازبرنامه هاى نورى در شب وجود دارد هدف تمام اين برنامه ها کاستن از ساعات استفاده از نور ميباشد ولى بايد استفاده منطقى از نور صورت پذيرد . يک برنامه نورى خوب براى اينکه نتيجه بهترى داشته باشد نياز به يکنواختى کامل دارد استفاده از برنامه نورى متناوب روش جديدى نيست وسابقه آن به زمانى باز مى گردد که پرورش متراکم طيور از چند دهه قبل متداول گرديد توجه به سابقه برنامه نورى نشان مى دهند که اين سبب بهبود ضريب تبديل مى گردد همچنين بررسى کتابهاى راهنماى مديريت پرورش گله هاى گوشتى که در گذشته تهيه شده است نشان مى دهند که همگى استفاده از برنامه نورى متناوب را در کنار برنامه متداولتر توصيه کرده اند در اينجابه شرح برخى برتريهاى سيستم نورى متناوب مى پردازيم :

1- برنامه نورى متناوب مصرف غذا را افزايش مى دهد در زمان روشن شدن چراغها بايد مطمئن باشيد که دانخوريها دراراى دان کافى هستند برنامه نوردهى و تغذيه بايد به خوبى همزمان گردند دانخوريهاى اتوماتيک بايد پيش از روشن شدن چراغ روشن شده و به ميزان کافى دان داشته باشند . هرگز وقتى دانخورى خالى است چراغها را روشن نکنيد زيرا مرغها را عصبى کرده و آنان را به فعاليت بيش ازحد تحريک مى کند که اين خود اتلاف انرژى و کاهش توليد گوشت مى گردد .

2- برنامه نورى متناوب فعاليت عضلات را افزايش مى دهد در زمان روشن شدن چراغها ، مرغها شروع به خوردن غذا مى کنند و لذا ونوردهى منظم فعاليت عضلات را همانند ورزش کردن تشديد مى کند اين مسئله به خصوص براى پاهاى پرندگان که بايد وزن سنگين بدن آنها را تحمل کنند بسيار مفيد است به همين جهت برنامه نورى متناوب مى تواند از بروز و تشديد مشکلات مربوط به پاها جلوگيرى کند

3- برنامه نورى متناوب بازدهى غذا را افزايش مى دهد بسيارى از آزمايشهاى انجام شده در سطح مرغداريها ، دانشگاهها و مراکز تحقيقاتى ازجمله موسسه تحقيقاتى نشان داده اند که استفاده از برنامه نورى متناوب حدود 5 تا 10 درصد بازدهى غذا را بهبود مى بخشد و وزن نهايى حاصل مشابه و يا حتى بهتر خواهد بود علت اين امر آن است که وقتى مرغها دان را طى مدت 1 تا 2 ساعت زمان روشنايى مى خورند براى هضم و جذب غذاى مصرف شده برحسب کيفيت وترکيبات غذا ، سن و شرايط محيطى به 2 تا 4 ساعت زمان نياز دارند وقتى که پرندگان بعد از مصرف غذا آرام نشسته يا خوابيده اند ضريب تبديل غذا به گوشت بسيار بهتر خواهد بود و براى هضم غذا در تاريکى نياز به انرژى کمترى وجود دارد فقط تصور کنيد که يک پرنده در حال راه رفتن يا ايستادن براى انقباض عضلانى نياز به مصرف کالرى بيشترى دارد .

4- برنامه نورى متناوب ، استرس حرارتى را به حداقل مى رساند با محدود کردن پرندگان و خوردن غذا و يا هضم غذاى خورده شده در گرمترين ساعات روز ، جوجه هاى گوشتى به خصوص جوجه هاى سنگين وزن حرارت کمترى در بدن خود توليد نموده و لذا مى توانند هواى گرم را بهتر تحمل کنندو بازده بهتر و تلفات کمترى خواهند داشت .

5- برنامه نورى متناوب ، زمان بيشترى را براى خوردن غذا فراهم مى کند هر پرنده مثل هر فرد ديگرى شخصيت خاص خود را داراست برخى از آنها سلطه جو و پرخاشگر و بعضى ترسو و کمرو هستند برنامه نورى متناوب با فراهم کردن زمان بيشتر براى تغذيه مرغ ها ، شانس بيشترى به همه آنها براى به دست آوردن غذا ميدهد با وجود اين براى انجام صحيح اين امر و براى تغذيه خوب و يکنواخت ممکن است لازم شود فضاى دانخورى و آبخورى را افزايش دهيد .

6- برنامه نورى متناوب هزينه انرژى را کاهش داده و استهلاک و پوسيدگى ادوات را نيز کم مى کند شکى وجود ندارد که مصرف انرژى کمتر هزينه هاى کمترى دارد دريک آزمايش نشان داده است که استفاده از برنامه نورى متناوب هزينه هاى برق را 33% کاهش داده است استفاده کمتراز وسايل و ادوات دانخورى سبب افزايش عمر آنها خواهد شد .

7- برنامه نورى متناوب بازده بهترى را ايجاد مى کند به عنوان يک اصل تاريکى فعاليتهاى مرغ را کمتر کرده و مى تواند کيفيت لاشه را بهبود بخشد همچنين نشان داده شده است که ميزان تلفات بين 2 تا 3 درصد کاهش يافته واحتمالا چربى کمترى در محوطه شکمى ذخيره مى شود .

 

توصيه هايى براى يک برنامه نورى عملى

تعداد بسيار زيادى برنامه نورى متناوب با نتايج بسار خوب درمزارع و يا موسسات تحقيقاتى آزمايش شده است دراينجا خلاصه اى از چندين برنامه نورى مختلف به عنوان يک راهنما آورده شده است اکثر واحدهاى پرورش دهنده مرغ گوشتى براى چند روز اول استفاده از 24 ساعت نور را توصيه کرده و سپس تا 21 روزگى 23 ساعت نور را توصيه مى کنند شدت نور با مقدار 2 تا 3 فوت کندل شروع شده وتدريجا تا سن 3 هفتگى به 5% فوت کندل کاهش مى يابد آسانترين راه کاهش شدت نور استفاده از دايمر و يا تعويض حباب چراغها متناسب با سن پرندگان است بعد از 21 روزگى بعضى از برنامه هاى نورى در يک دوره 24 ساعته اجرا مى شوند دراين برنامه معمولا 1 تا 2 ساعت نور و پس از آن 2 تا 3 ساعت تاريکى داده مى شود هر دومرحله روشنايى و تاريکى بايد به اندازه کافى طولانى باشند تا پرندگان زمان کافى براى خوردن هضم کردن و تخليه محتويات روده براى تغذيه مجدد را داشته باشند اگر ترکيب خوبى از تاريکى و روشنايى برقرار شود مواد غذايى کارايى بهترى جذب شده و سبب افزايش وزن بدن و بهبود ضريب تبديل ميگردند .

در مورد حملات قلبى و تلفات بالا در گزارشهاى بسيار جالب ديگرى نشان داده شده است که کاهش مدت نور به 6 ساعت در سنين 3 تا 21 روزگى مى تواند سبب کاهش سرعت رشد اوليه شود سپس تا زمان کشتار نور به 23 ساعت افزايش داده شد اين روش مى تواند درمقايسه با سيستم سنتى 23 ساعت نور تلفات را 2 تا 3 درصد کاهش دهد بدون اينکه اثرى روى وزن بدن بگذارد تصور مى شود که استفاده از اين برنامه سبب بهبود شکل استخوان بندى شده و استرسهاى حاصل از رشد زودرس را کاهش مى دهد برخى از محققين اظهار داشته اند که بعد از 6 ساعت روشنايى افزايش متناوب ساعات نوردهى مى توانست با نتايج مشابهى انجام مى پذيرد در هرحال توصيه مى شود در صورتى که برخى از انواع برنامه هاى نوردهى متناوب در مزرعه قابل استفاده است تمام عوامل مورد بررسى و ارزيابى قرار گيرند روش جديد را در مزرعه به کار بنديد حتى المکان اطلاعات بيشترى جمع آورى نموده و آنها را تحليل نمائيد تا بتوانيد بهترين برنامه نورى را که منطبق بر نيازهاى شما باشد انتخاب نماييد .

 

فصلنامه چکاوک – مهندس شاهين ماکويى و دکتر فريد اکرمى